Niðursveiflan skýrir kostina
Niðursveifla í íslensku efnahagslífi er hafin af fullum þunga og líkur til að vöxtur á þessu ári og því næsta verði lítill, jafnvel enginn. Atvinnuleysi mun aukast og kaupmáttur mun dragast saman vegna mikillar verðbólgu. Sama niðursveifla virðist hrjá flest ríki í hinum vestræna heimi og raunar telja margir að upphafið að niðursveiflunni á Íslandi eigi m.a. rætur að rekja til alþjóðlegrar lausafjárkreppu sem nú ríður yfir.
Í gegnum tíðina hafa veigamestu rök þeirra sem helst vilja halda í íslensku krónuna verið á þá leið að hagsveiflur á Íslandi séu ekki í takti við það sem gengur og gerist í löndunum í kringum okkur. Þegar svo háttar er sambúð ríkja í myntbandalagi erfið því sama vaxtastig hentar ekki öllum löndunum. Hætt er við atvinnuleysi þegar illa gengur í efnahagsbúskapnum en mikilli verðbólgu þegar betur árar.
Í sögulegu samhengi hefur hagsveifla á Íslandi verið úr takti við hina evrópsku. Ástæðan er aðallega sú að rætur hagsveiflna á Íslandi mátti einkum rekja til sjávarútvegs, annaðhvort vegna aflabrests eða verðlags á sjávarafurðum. Hagkerfið hefur gerbreyst á rúmum áratug og enginn fótur er lengur fyrir þessum rökum. Áður fyrr byggðist útflutningur fyrst á fremst á sjávarútvegi en nú hvílir útflutningur einnig á stóriðju, margvíslegri þjónustu á sviði samgangna, fjármála og hátækni. Eftir því sem fjölbreyttari útflutningur knýr hagkerfið áfram þeim mun háðara verður það hagkerfum viðskiptalanda okkar. Fyrir vikið eru líkur á verulegum frávikum í efnahagsbúskap okkar og annarra Evrópulanda minni. Aukin samhverfni veldur því að vaxandi líkur eru til þess að hjarta íslenska efnahagslífsins slái í takt við hið evrópska.
Á það má einnig benda að upptaka evru og innganga í Evrópusambandið muni eitt og sér verða til þess að íslenska hagsveiflan líkist æ meir þeirri evrópsku. Sameiginlegur gjaldmiðill ætti að auka flæði vöru og þjónustu og auðvelda erlendar fjárfestingar milli svæða.
Þær þrengingar sem nú er við að etja í efnahagslífinu eru skýrasta dæmið um hvernig efnahagslíf okkar hefur breyst. Aðstæður hér mótast að verulegu leyti af því hvernig vindar blása í heimsbúskapnum. Sú staðreynd er um leið mikilvæg forsenda þess að heppilegasta fyrirkomulag gengismála á Íslandi er að ganga í myntbandalag Evrópu og taka upp evru í stað krónu. Niðursveiflan sem nú gengur yfir skýrir því kostina.
Hagfræðingur Samtaka iðnaðarins