Óvíst með langtímaáhrif hækkunar álverðs
„Þegar verð hækkar svona mikið eykur það líkurnar á að breytingar verði á eftirspurn til lengri tíma. Þó að skammtímaáhrifin séu jákvæð er því alls óvíst að langtímaáhrifin verði það líka,“ segir Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri SI, í Morgunblaðinu í dag í umfjöllun Ásgeirs Ingvarssonar, blaðamanns, um stöðu álmarkaðar og þróun álverðs. Ásgeir ræðir einnig við Guðríði Eldey Arnardóttir, framkvæmdastjóra Samáls, sem segir að þessi verðþróun komi sér vel fyrir íslenska álgeirann en að setja verði þann fyrirvara að álverð hafi verið sveiflukennt í gegnum tíðina og rekstrarskilyrði íslensku álveranna hafi þyngst verulega á undanförnum árum. „Eins og með aðra hrávöru, þá er ekki á vísan að róa með það, þó svo að tilhneigingin hafi frekar verið upp á við að undanförnu.“
Aðfangakostnaður áliðnaðarins hækkað
„En það er heilmargt sem getur virkað gegn hækkun álverðs,“ segir Guðríður og bætir við að það sé margt óvíst með eftirspurnarhliðina. „Það gæti allt eins dregið úr eftirspurn í ljósi mikillar óvissu á mörkuðum. Það sem er langverst við þetta allt saman er þessi óvissa.“ Hún segir að ál sé notað í nánast allt og að svo margir þættir komi við sögu að mjög erfitt sé að spá fyrir um þróun álverðs næstu árin, og að aukinni eftirspurn verði væntanlega mætt með aukinni framleiðslu á heimsvísu. „Svo verður að hafa í huga að aðfangakostnaður áliðnaðarins hefur hækkað og á Íslandi hefur raforkuverð og flutningskostnaður raforku hækkað mjög mikið og gert rekstrarskilyrði íslensku álveranna erfið.“
Stöðugt rekstrarumhverfi skiptir mestu fyrir íslensk fyrirtæki
Sigurður minnir á að þó svo að þjóðarbúið njóti góðs af tímabundinni hækkun álverðs, þá standi hagkerfið á sama tíma frammi fyrir neikvæðum þáttum, s.s. hækkandi olíuverði og kælandi áhrifum efnahagslegrar óvissu víða um heim. Hann segir að þó það sé jákvætt þegar hátt verð fæst fyrir íslenskar útflutningsvörur, þá hafi það mest að segja fyrir íslenskan iðnað að honum séu búin þau góðu rekstrarskilyrði sem þarf til að geta keppt við erlenda seljendur. „Það skiptir íslensk fyrirtæki mestu að rekstrarumhverfið sé stöðugt og alþjóðlegt viðskiptaumhverfi traust. Einn veigamesti þátturinn er að íslenskur iðnaður búi við samkeppnishæft raforkuverð.“
Morgunblaðið, 12. júní 2026.
